De omzet in de eerste zes periodes van dit jaar nam met 0,7 procent af tot €21157 miljoen vergeleken met hetzelfde tijdvlak vorig jaar, blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau IRI. Over heel 2021 (€45.012 miljoen aan omzet) was nog een minieme groei van 0,2 procent te zien in vergelijking met topjaar 2020 toen supermarkten flink profiteerden van lockdowns.
Wat verder opvalt is dat na stagnerende omzetten in voorgaande periodes de omzet in periode 6 weer een stijgende lijn laat zien (+2,9 procent). Ook na week 24 zet dit door. Is de omzetgroei in week 25 nog 1,6 procent, daarna gaat het hard met 5,9 procent (week 26), 7,8 procent (week 27) en 10,9 procent (week 28). De omzetgroei is vooral te verklaringen door de zich nog altijd doorzettende prijsstijgingen. Het zomerweer en de vakanties, meer mensen brengen hun vrije dagen door in eigen land, spelen ook een rol bij de omzetstijgingen sinds 26, aldus Sjanny van Beekveld van IRI.
'De laatste 3 weken, week 26 t/m 28, zien we een sterke groei ook qua volume in bier, ijs, vlees, frisdranken en zonnebrand. Dit verklaart ongeveer een derde van de totale groei. De overige tweederde van de groei komt uit prijsstijgingen in de overige categorieën, die in volume bijna allemaal onder druk staan.'
Dat de nog steeds (licht) stijgende omzet veelal samenhangt met de groeiende prijzen blijkt uit de volumes. Die daalden vergeleken met de eerste 24 weken van 2021 met 6,1 procent. Bij de categorieën vis, schaal- en schelpdieren-10,8 procent), vlees, kip, wild en gevogelte (-8,3 procent), zuivel (-7,4 procent) en dierenvoeding (-7,3) was de neergang het grootst. Bij brood, banket en gebak (-2,2 procent) en vleeswaren, sauzen en salades (-4,4 procent) viel de schade nog enigszins mee. De maaltijdcategorie onttrekt zich aan de malaise. Hier namen de volumes toe met 3,6 procent. Opmerkelijk, omdat ook de prijzen van deze categorie het meest stegen van alle categorieën (+10,9 procent). ‘Nu shoppers weer terug gaan naar hun ‘normale’ routine worden ook kant-en-klaarmaaltijden weer een stuk vaker gekocht’, duidt Van Beekveld deze ontwikkeling.
Vers is de grote winnaar in de supermarkt met ‘slechts' een omzetkrimp van -0,4 procent. Daarbinnen steken de maaltijden met kop en schouders boven de rest uit met een omzetgroei van 16,9 procent vergeleken met vorig jaar (MAT24, 2022). Ook brood (+4 procent), de categorie overig (+1,8 procent) en de categorie zuivel, eieren en geelvetten (+0,3 procent) laten nog groei zijn. Voor de rest regeert de krimp bij vers: vleeswaren (-0,9 procent), kaas (-0,4 procent), vlees en vis (-3,9 procent) en agf (-2 procent). Houdbaar (-1,9 procent), vriesvers (-3,9 procent) en non-food (-2,4 procent).
Categorieën die binnen deze drie onderdelen van de supermarkten nog wel groeien zijn: snacks & zoetwaren (+1,1 procent), papierwaren (0,7 procent) en de categorie dier (+4,2 procent). De grootste dalers zijn: de categorie ‘overig’ (-11 procent) die onder non-food valt, persoonlijke verzorging (-5,7 procent) en alcoholische dranken (-5 procent).
De omzet van de supermarkten als geheel mag dan met 0,7 procent gedaald zijn, die van specifiek online keldert met -1,7 procent harder. In periode 6 was dit nog lager (-2,3 procent) maar wel hoger dan in periode 5 (-6,9 procent). Ook het percentage online als onderdeel van de totaalomzet gaat omlaag van 6,6 procent in de eerste zes periodes van 2021 naar 6,2 procent in dezelfde periode dit jaar. Net als de supermarkten als geheel (incl. online en harddiscount) krabbelen de onlineverkopen weer wat op de afgelopen weken.
Zo was deze in week 25 +13,2 procent, in 26 + 3,1 procent, in 27 weer -8,3 procent om in 28 uit te komen op 3,9 procent. Dat de groei er een beetje uit is, is goed te verklaren stelt Van Beekveld. ‘Ook dit heeft weer alles te maken met het terug naar normaal, waarin mensen weer mobieler worden en vaker naar de winkel gaan versus vaker online shoppen in coronatijden. Onze verwachting op lange termijn is dat het onlineaandeel wel weer aan zal gaan trekken, maar voor dit jaar verwachten we nog steeds een kleine daling.
Van Beekveld: ‘Onze verwachting is dat na de zomer shoppers zich weer gaan heroriënteren. Momenteel zijn ze zich zeker bewust van de stijgende prijzen en de hoge inflatie, maar wordt er nog maar beperkt naar gehandeld. Dit gaat na de zomer veranderen, waardoor het voor supermarkten heel belangrijk wordt om de juiste prijsperceptie te managen, consumenten te ondersteunen in hun beperktere budget. Maar aan de andere kant is het ook belangrijk in te spelen op een mogelijke switch van out- of- homeconsumptie naar in-homeconsumptie met makkelijk thuis te bereiden diners. Vaak werd er in deze tijden naar de promotieknop gegrepen om een prijssignaal af te geven, maar gezien de huidige druk op de marges door de vele grondstofprijsstijgingen, zal dat dit jaar lastiger worden.’
